Αρχαία Ελληνικά Β΄ λυκείου – αδίδακτο (6) – Ἰσοκράτης, Πρὸς Δημόνικον §§24-25

  

Ο ρήτορας Ισοκράτης (436–338 π.Χ.). Πηγή: Βικιπαίδεια

Ἰσοκράτης, Πρὸς Δημόνικον §§24-25

Στον λόγο αυτό παρατίθενται από τον Ισοκράτη προς τον νεαρό Δημόνικο διάφορες πρακτικές συμβουλές που αφορούν σε έναν ορθό και ηθικό τρόπο ζωής.

Μηδένα φίλον ποιοῦ, πρὶν ἂν ἐξετάσῃς πῶς κέχρηται τοῖς πρότερον φίλοις· ἔλπιζε γὰρ αὐτὸν καὶ περὶ σὲ γενέσθαι τοιοῦτον, οἷος καὶ περὶ ἐκείνους γέγονεν. Βραδέως μὲν φίλος γίγνου, γενόμενος δὲ πειρῶ διαμένειν. Ὁμοίως γὰρ αἰσχρὸν μηδένα φίλον ἔχειν καὶ πολλοὺς ἑταίρους μεταλλάττειν. Μήτε μετὰ βλάβης πειρῶ τῶν φίλων, μήτ’ ἄπειρος εἶναι τῶν ἑταίρων θέλε. Τοῦτο δὲ ποιήσεις, ἐὰν μὴ δεόμενος τὸ δεῖσθαι προσποιῇ. Περὶ τῶν ῥητῶν ὡς ἀπορρήτων ἀνακοινοῦ· μὴ τυχὼν μὲν γὰρ οὐδὲν βλαβήσει, τυχὼν δὲ μᾶλλον αὐτῶν τὸν τρόπον ἐπιστήσει. Δοκίμαζε τοὺς φίλους ἔκ τε τῆς περὶ τὸν βίον ἀτυχίας καὶ τῆς ἐν τοῖς κινδύνοις κοινωνίας· τὸ μὲν γὰρ χρυσίον ἐν τῷ πυρὶ βασανίζομεν, τοὺς δὲ φίλους ἐν ταῖς ἀτυχίαις διαγιγνώσκομεν. Οὕτως ἄριστα χρήσει τοῖς φίλοις, ἐὰν μὴ προσμένῃς τὰς παρ’ ἐκείνων δεήσεις, ἀλλ’ αὐτεπάγγελτος αὐτοῖς ἐν τοῖς καιροῖς βοηθῇς.

(πηγή: Τράπεζα Θεμάτων)

 

Αρχικοί χρόνοι ρημάτων: ποιῶ, ἐξετάζω, χρῶμαι, ἐλπίζω, γίγνομαι, πειράω, -ῶ, (δια)μένω, ἔχω, ἀλλάττω, θέλω, δέω -ομαι, (ἀνα)κοινόω, -ῶ, βλάπτω, ἐπίσταμαι, δοκιμάζω, (δια)γιγνώσκω.

 

Μετάφραση:

Να μη θεωρείς κανέναν φίλο πριν εξετάσεις πώς έχει φερθεί στους προηγούμενους φίλους του· γιατί πρέπει να περιμένεις ότι θα φερθεί και σε σένα όπως φέρθηκε σε εκείνους. Να είσαι αργός στο να προσφέρεις τη φιλία σου, αλλά όταν τη δώσεις, να προσπαθείς να τη διατηρήσεις· γιατί είναι εξίσου κατακριτέο να αλλάζει κανείς συχνά φίλους όσο και να μην έχει καθόλου φίλους. Μην δοκιμάζεις τους φίλους σου με τρόπο που να σε βλάπτει, αλλά ούτε και να αποφεύγεις να τους δοκιμάζεις. Μπορείς να το πετύχεις αυτό, αν προσποιηθείς ότι βρίσκεσαι σε ανάγκη, ενώ στην πραγματικότητα δεν σου λείπει τίποτα. Να τους εμπιστεύεσαι ζητήματα που δεν απαιτούν μυστικότητα σαν να ήταν μυστικά· έτσι, αν αποτύχεις, δεν θα ζημιωθείς, ενώ αν επιτύχεις, θα γνωρίσεις καλύτερα τον χαρακτήρα τους. Να δοκιμάζεις τους φίλους σου μέσα από τις δυσκολίες της ζωής και από τη συμπαράστασή τους στους κινδύνους σου· γιατί όπως δοκιμάζουμε το χρυσάφι στη φωτιά, έτσι γνωρίζουμε τους φίλους μας στις συμφορές. Θα υπηρετήσεις καλύτερα τους φίλους σου, αν δεν περιμένεις να σου ζητήσουν βοήθεια, αλλά αν προσφέρεις από μόνος σου τη συνδρομή σου τη στιγμή που τη χρειάζονται περισσότερο.

 

♦