Η νεοελληνική ποίηση στον 20ό αιώνα: ομιλία του Ντ. Χριστιανόπουλου

Στη συγκεκριμένη ομιλία ο θεσσαλονικιός ποιητής και κριτικός Ντίνος Χριστιανόπουλος κάνει μια σύντομη επισκόπηση της νεοελληνικής ποίησης του 20ου αιώνα. Αναφέρεται στα σημαντικότερα ποιητικά ρεύματα, τους κυριότερους εκπροσώπους καθώς και στα βασικότερα προβλήματα που αντιμετώπισαν. Η ομιλία δεν είναι πρόσφατη: πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2000 στην Πάτρα. Σε αυτήν τη διεύθυνση μπορείτε να δείτε το βίντεο στο YouTube.

Επειδή η ομιλία είναι μεγάλη (πάνω από μιάμιση ώρα) και επειδή πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο να έχει υπόψη του ο ενδιαφερόμενος την οπτική του Χριστιανόπουλου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θεωρώ πλήρη και απολύτως αντικειμενική την ανάλυσή του, απομαγνητοφώνησα το βασικά σημεία της ομιλίας για τους βιαστικούς. Νομίζω όμως ότι είναι καλύτερο να απολαύσει κανείς την ομιλία στο βίντεο -ο Χριστιανόπουλος έχει έναν εντελώς ιδιαίτερο τρόπο να μιλά για πράγματα που τον απασχολούν. Τόνισα τους κύριους άξονες, ενώ σε αγκύλες πρόσθεσα μερικά επεξηγηματικά σχόλια.

Τιβέριος Μιχάλης, Ο ρόλος των ιερέων στην αρχαία Ελλάδα

Ένας ταύρος οδηγείται για θυσία στον βωμό της Αθηνάς (η θεά φαίνεται στα δεξιά). Αμφορέας (περίπου 545 π.Χ.)

Καμία ελληνική πολιτεία, γράφει ο Μ. Α. Τιβέριος, δεν έγινε θεοκρατική ούτε επέτρεψε οι ιερείς της να αποτελέσουν μια κλειστή οργανωμένη ομάδα, μια κάστα, 
ικανή να επηρεάζει σημαντικά τα πολιτικά πράγματα

Κώστας Μπαλάσκας, Το ταλέντο και τα συναφή

Το ταλέντο και τα συναφή

του Κώστα Μπαλάσκα

Κάθε άτομο γεννιέται με τη δυνατότητα να ακολουθήσει πολλούς δρόμους. Ποιο δρόμο θα πάρει τελικά θα εξαρτηθεί από το περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσεται και τις ανάγκες, από τα ερεθίσματα που δέχεται και τα σημάδια που του αφήνουν, από τυχαίους παράγοντες και περιστατικά. Όλα αυτά σε συνδυασμό βέβαια και με κάποιες γενετικές καταβολές που καθιστούν το άτομο περισσότερο ή λιγότερο ευαίσθητο και δεκτικό σε ορισμένες πηγές ερεθισμάτων (γλωσσικά, μουσικά, ζωγραφικά, κινητικά, κατασκευαστικά, τεχνικά, πρακτικά κ.α.) διαμορφώνοντας ανάλογα την ειδική νοημοσύνη του, η οποία θα εκδηλωθεί ως προτίμηση, αγάπη, προσήλωση σε «κάτι» και η οποία ενδέχεται να εξελιχθεί σε ξεχωριστή ικανότητα, άρα και ξεχωριστή επίδοση σ’ αυτό το «κάτι. Σ»’ αυτή την περίπτωση λέμε πως το άτομο είναι προικισμένο, πως έχει κλίση, έφεση, χάρισμα, ταλέντο· λέξεις φορτισμένες με μεταφυσική απόχρωση, αφού οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έτυχε να βρουν το δικό τους «κάτι» ή δεν είχαν τη δυνατότητα  να αφοσιωθούν σ’ αυτό. Το πρώτο ζητούμενο όμως, για να βρει ο άνθρωπος το δικό του δρόμο που θα δώσει ίσως και νόημα στη ζωή του, είναι να βρει  αυτό που θέλει να κάνει και, αφού το βρει, να το ακολουθήσει και να αφοσιωθεί σ’ αυτό με πάθος. Ίσως η διαδικασία αυτή περιγράφει το ταλέντο.

Δημ. Κρόκος, Τι είναι τελικά το σχολείο;

Τι είναι τελικά το σχολείο;

του Δημ. Κρόκου

Ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας που συμβάλλει στην ανθρώπινη εξέλιξη, είναι το σχολείο. Όμως, ποιος πραγματικά είναι ο ρόλος του, αφενός ως προς το άτομο και αφετέρου ως προς την κοινωνία; Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα απασχολεί καθημερινά χιλιάδες ανθρώπους, από μαθητές μέχρι εκπαιδευτικούς, καθώς όσο απλή και αν είναι, φαντάζει «άπιαστο» όνειρο για τα ελληνικά δεδομένα.

Κώστας Μπαλάσκας, Υπάρχει και καλή βία;

Το φιλμάκι παρουσιάζει ένα νέο να οδηγεί το αμαξίδιο της ΑΜΕΑ αδελφής του. Είναι τόσα τα εμπόδια και η κίνηση, ώστε δεν μπορεί να διασχίσει το δρόμο, ενώ όλοι αδιαφορούν. Αγανακτισμένος ο νέος παίρνει ένα σφυρί και καταστρέφει ό,τι βρίσκει μπροστά του. Πράττει σωστά; Η βία που ασκεί είναι «καλή»; Όχι. Κατανοητή ναι, καλή όχι. Δεν υπάρχει καλή βία. Η βία είναι πάντα κακό. Βία και καλό δεν πάνε μαζί, είναι έννοιες ασύμβατες και αντιφατικές: η θέση της μιας αίρει την άλλη. Η βία συνήθως γεννά νέα βία, ο άνθρωπος γίνεται για τον άνθρωπο λύκος και η ζωή γίνεται πόλεμος όλων εναντίον όλων, κάτι που δεν αρμόζει σε πολιτικά οργανωμένη κοινωνία. Το καλό αρνείται κάθε μορφή βίας (σωματική, ψυχολογική, λεκτική) από όπου κι αν προέρχεται, όποιους λόγους κι αν επικαλείται. Αυτό ζητούν οι ανθρωπιστικές, θρησκευτικές, κοινωνικές, δημοκρατικές αρχές και αξίες, αυτό είναι το πρόταγμα για ομαλή συμβίωση των ανθρώπων και για ένα καλύτερο κόσμο.

Κώστας Καιροφύλας, Ο άγνωστος Σολωμός

Η χρυσή σφραγίδα του ποιητή με το μονόγραμμα στο κέντρο είχε γραμμένη περιμετρικά τη φράση
"VERUM AMO VERUM VOLO" (=Την αλήθεια αγαπώ την αλήθεια θέλω). πηγή: Ψηφίδες για την Ελληνική Γλώσσα

Στο κείμενο που ακολουθεί ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Κώστας Καιροφύλας (1881-1961, για τη ζωή και το έργο του διαβάστε περισσότερα εδώ κι εδώ) δίνει μερικές πληροφορίες για την προσωπική ζωή του Διονύσιου Σολωμού. Πρόκειται για δημοσίευμα της αθηναϊκής εφημερίδας Ελεύθερον Βήμα και είναι πιθανόν απόσπασμα (δείτε και την υποσημείωση 5) από το βιβλίο Ο άγνωστος Σολωμός που, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη βάση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ), είχε εκδώσει ο Καιροφύλας το 1911. Φωτοτυπία του δημοσιεύματος μπορείτε να δείτε εδώ.

Η ανεκτίμητη αξία της βασικής έρευνας

Η ανεκτίμητη αξία της βασικής έρευνας

της Ειρήνης Τοπαλίδου  

Tο βραβείο Νομπέλ Φυσιολογίας και Ιατρικής του 2018 τίμησε την ανακάλυψη μιας πρωτοποριακής θεραπείας κατά του καρκίνου, της ανοσοθεραπείας. Ενας από τους τρεις αποδέκτες του βραβείου, ο James P. Allison, δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου: «O λόγος που είμαι κατενθουσιασμένος είναι γιατί είμαι ένας επιστήμονας βασικής έρευνας… Δεν σκόπευα να θεραπεύσω τον καρκίνο αλλά να μάθω πώς λειτουργούν τα Τ κύτταρα. Είμαι απλά τυχερός που 20 χρόνια μετά η έρευνά μου βοηθάει ασθενείς με καρκίνο».

Ντίνος Χριστιανόπουλος, Αναμνήσεις από το Πανεπιστήμιο

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος (Θεσσαλονίκη, 20 Μαρτίου 1931)

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος ήταν ο κεντρικός ομιλητής κατά την τελετή αναβίωσης της Φοιτητικής Εβδομάδας, η οποία έγινε στις 30 Απριλίου 1999, στο αμφιθέατρο της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του τότε πρύτανη του ΑΠΘ Μιχάλη Παπαδόπουλου, και ο Ντίνος Χριστιανόπουλος είχε επιλέξει να παρουσιάσει «Αναμνήσεις από το Πανεπιστήμιο».

Από την ομιλία αυτή υπάρχουν μαγνητοφωνημένα αποσπάσματα. Τα υπόλοιπα στοιχεία της σημαντικής εκείνης ομιλίας, καθώς και οι ερωτήσεις, προστέθηκαν, σε συνεργασία με τον ποιητή, ενόψει της παρούσας δημοσίευσης στο Θεσσαλονικέων Πόλις. 

Τα fake news στην αρχαία Ρώμη

Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Νέρων (37-68 μ.Χ.)

 

Τα fake news στην αρχαία Ρώμη

Όπως θέλει ο θρύλος, που αποτυπώθηκε και στην κλασσική ταινία Quo Vadis (1951) με τον Πίτερ Ουστίνοφ στον πρωταγωνιστικό ρόλο, ο Νέρων για να διασκεδάσει έβαλε φωτιά στην αρχαία Ρώμη και εκστασιασμένος με το θέαμα από τις φλόγες που καταβρόχθιζαν τα κτίρια της Αιώνιας Πόλης έπαιζε τη λύρα του. Όμως εκείνο το μακρινό 64 π.Χ. ο Νέρωνας, όπως αναδεικνύουν οι πηγές δεν βρισκόταν καν στη Ρώμη, αλλά στο Άντιουμ, ενώ και η αρχαιολογική σκαπάνη έχει αποδείξει πως και η πυρκαγιά προκλήθηκε από τυχαία αιτία.

Πανελλήνιες Εξετάσεις 2019 - Νεοελληνική Γλώσσα (ενδεικτικές απαντήσεις)

Παρακάτω θα βρείτε τις οδηγίες/ενδεικτικές απαντήσεις που έστειλε σήμερα το πρωί η Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων στους βαθμολογητές των εξεταστικών κέντρων "φυσικώς αδυνάτων" (όσων δηλαδή εξετάζονται προφορικά) για τη βαθμολόγηση των υποψηφίων στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. 

Οι αριθμοί μέσα στις παρενθέσεις δηλώνουν τις μονάδες που πρέπει να δώσει ο βαθμολογητής στις σωστές απαντήσεις. Υπενθυμίζω ότι ο βαθμολογητής δεν περιμένει να δει (ή να ακούσει) τις συγκεκριμένες διατυπώσεις, αλλά εκτιμά κατά πόσο ο υποψήφιος έχει κατανοήσει το θεματικό κέντρο (του κειμένου, της παραγράφου κλπ.) και το αποδίδει με στρωτό λόγο. Και στην παραγωγή λόγου (Γ1) δεν ήταν φυσικά ανάγκη να αναπτυχθούν όλες οι προτεινόμενες ιδέες, αλλά κάποιες από αυτές ή άλλες εξίσου εύστοχες. Σημειώστε την επισήμανση της Επιτροπής στο τέλος, ότι μετρά υπέρ του υποψηφίου η ποικιλία των ιδεών και η επαρκής τεκμηρίωση.

 Εδώ τα θέματα από τον ιστότοπο του Υπουργείου.