Αρχαία Ελληνικά Α΄ λυκείου (9) - Ξενοφώντας, 2.4.37-43

Η Πνύκα μπροστά με την Ακρόπολη στο βάθος

 

Βιβλίο 2, Κεφάλαιο 4, §§ 37-43

Ερμηνευτικά σχόλια

1. Ποιες οι προτάσεις των ολιγαρχικών στους Σπαρτιάτες και ποιες τελικά οι εντολές των εφόρων;	(α) θέτουν τους εαυτούς τους και τις περιοχές τους στη διάθεση των Σπαρτιατών. (β) ζητούν να παραδώσουν οι δημοκρατικοί στους Σπαρτιάτες τις περιοχές που είχαν καταλάβει, δηλαδή τον Πειραιά και τη Μουνιχία. Προφανώς, οι ολιγαρχικοί ελπίζουν ότι με τον τρόπο αυτό θα κατασταλεί το αντιστασιακό κίνημα των δημοκρατικών και ότι στη νέα κατάσταση που θα προκύψει οι Σπαρτιάτες, ως ολιγαρχικοί, θα ευνοήσουν πάλι την ολιγαρχική παράταξη στην Αθήνα. Οι εντολές των εφόρων προς τον Παυσανία είναι ξεκάθαρες: συνδιαλλαγή με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
2. Πώς αξιολογεί ο Θρασύβουλος την διακυβέρνηση των ολιγαρχικών;	Ο Θρασύβουλος με ηρεμία και στέρεα επιχειρήματα αποδεικνύει ότι οι Αθηναίοι ολιγαρχικοί απέτυχαν παταγωδώς να κυβερνήσουν την πόλη τους. Φάνηκαν κατώτεροι από τους δημοκρατικούς συμπολίτες τους και ως προς τη δικαιοσύνη και ως προς την ανδρεία και ως προς την εξυπνάδα και ως προς τις συμμαχίες (δες και το σχόλιο του βιβλίου § 40, σελ.121). Η συμβουλή που τους απευθύνει είναι να πάψουν να φέρονται αλαζονικά και να σκεφτούν καλύτερα τις δυνατότητές τους.
3. Αποκατάσταση της Δημοκρατίας.	(α) οι Αθηναίοι επαναφέρουν το δημοκρατικό πολίτευμα, τους παλιότερους νόμους και εκλέγουν άρχοντες. (β) λίγο αργότερα (401 π.Χ.) οι δημοκρατικοί εξουδετερώνουν νέα προσπάθεια των ολιγαρχικών της Ελευσίνας για κατάληψη της εξουσίας στην Αθήνα. Στη συνέχεια, ορκίζονται να ζήσουν με ομόνοια και να μην κρατούν κακία στους πολιτικούς αντιπάλους (μὴ μνησικακήσειν). Μια σημαντική απόφαση, που βάζει τέλος στον κύκλο της βίας και καλεί τους πολίτες να ξεχάσουν τα παλιά μίση.

 ❦

Φιλοσοφία Β΄ λυκείου (7) - Η θεωρία των Ιδεών και οι καθολικές έννοιες σαν παραμύθι

Ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης σε λεπτομέρεια του διάσημου πίνακα Η Σχολή των Αθηνών του Ραφαήλ (1483 – 1520). Ο Πλάτων δείχνει ψηλά, προφανώς υποδεικνύοντας τον κόσμο των ιδεών, ενώ αντίθετα ο Αριστοτέλης δείχνοντας κάτω προκρίνει τη μελέτη του κόσμου της ύλης και των αισθήσεων.

Στο μυθιστόρημα του Jostein Gaarder Ο κόσμος της Σοφίας ένας μεσήλικας φιλόσοφος επιχειρεί να μυήσει τη νεαρή Σοφία στη φιλοσοφία. Έτσι, με απλό τρόπο και κατανοητά παραδείγματα παρουσιάζει τις κυριότερες φιλοσοφικές θεωρίες και τους στοχαστές που τις διατύπωσαν. Αναρτώ εδώ μερικές σελίδες που αφορούν την πλατωνική και αριστοτελική οντολογία. Πρώτα οι σελίδες για την πλατωνική θεωρία των Ιδεών:

Ιστορία Α΄ λυκείου (6) - Κλασική εποχή

Η βορειοδυτική πλευρά του Παρθενώνα

 

Κλασική εποχή (480-323 π.Χ.)

Βασικά σημεία

1. Μετά τους Περσικούς πολέμους (σ. 98)

(α) ποιο αποτέλεσμα είχε στη νοοτροπία των αρχαίων Ελλήνων η έκβαση των Περσικών πολέμων;

- αναπτύχθηκε αυτοπεποίθηση, η αίσθηση της αυτάρκειας αλλά και της υπεροχής απέναντι στους «βαρβάρους».

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ λυκείου (4) - Παιδεία – Εκπαίδευση – Αγωγή: υλικό για την κατανόηση των εννοιών και κείμενα

Παιδεία – Εκπαίδευση – Αγωγή

Προσέγγιση των εννοιών

Παιδεία ονομάζεται (α) η πνευματική καλλιέργεια, η μόρφωση του ατόμου, (β) η εκπαίδευση ως θεσμός του κράτους και (γ) το εκπαιδευτικό σύστημα μιας χώρας.

Εκπαίδευση καλείται η καλλιέργεια, με συστηματική διδασκαλία και άσκηση σε ειδικά συνήθως ιδρύματα, των διανοητικών και σωματικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων του ατόμου, με σκοπό: (α) την ευρύτερη εγκυκλοπαιδική μόρφωση, (β) την διαμόρφωση υγιούς προσωπικότητας και (γ) την απόκτηση των απαραίτητων γνώσεων για την άσκηση επαγγελματικών ή άλλων δραστηριοτήτων.

Νεοελληνική Γλώσσα Β΄ λυκείου (8) - ΜΜΕ

Η ΕΙΔΗΣΗ

 

Στην ανάρτηση αυτή θα βρείτε σύντομο σχολιασμό των θεμάτων που θίγονται στην ενότητα Θέματα για συζήτηση και έκφραση-έκθεση σχετικά με τα μέσα μαζικής επικοινωνίας (σελ. 56-62 του σχολικού βιβλίου).

Η απομίμηση της επιστήμης (Feynman IV)

Richard Feynman (1918-1988)

Η απομίμηση της επιστήμης

Στον Μεσαίωνα κυκλοφορούσαν όλων των ειδών οι ανόητες ιδέ­ες —για παράδειγμα, ότι ένα κομμάτι από κέρατο ρινόκερου αυ­ξάνει την αντρική σεξουαλική ικανότητα. (Μια άλλη ανοησία της ίδιας εποχής ήταν τα καπέλα που φοράμε σήμερα —και τούτο εδώ μού πέφτει λίγο μεγάλο.) Πιο μετά ανακαλύψαμε μια μέθοδο για να διαχωρίζουμε τις ιδέες: θα έπρεπε να δοκιμάζουμε μια ιδέα για να δούμε αν επαληθεύεται, και, αν όχι, να την απορρίπτουμε. Και, όπως είναι φυσικό, αυτή η μέθοδος οργανώθηκε και συνέστησε την επιστήμη. Αναπτύχθηκε μάλιστα με τέτοια επιτυχία ώστε σήμερα να ζούμε σε μια επιστημονική εποχή· έχουμε δε φτάσει στο σημείο να δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε ότι κάποτε υπήρξαν θεραπευτές-μάγοι.

Μάγοι και ταχυδακτυλουργοί (Feynman III)

Richard Feynman (1918-1988)

Μάγοι και ταχυδακτυλουργοί

Τα μαγικά, και γενικά όλα τα κόλπα των φακίρηδων και των ταχυδακτυλουργών που σύχναζαν σε πανηγύρια και λούνα παρκ, σαγή­νευαν τον πατέρα μου. Πάντα ήθελε να ανακαλύπτει τι κρυβόταν πίσω από αυτά. Όταν ήταν μικρός, η κωμόπολη όπου ζούσε, το Πάτσογκ του Λονγκ Άιλαντ, γέμισε κάποτε με αφίσες οι οποίες α­νακοίνωναν την άφιξη ενός μεγάλου μάγου ικανού να διαβάζει τη σκέψη των άλλων. Οι αφίσες έλεγαν ότι μερικοί ευυπόληπτοι πο­λίτες (ο δήμαρχος, ο δικαστής και ο διευθυντής της τράπεζας) θα έκρυβαν κάπου ένα πεντοδόλαρο, και ο μάγος θα το έβρισκε.

Κρίνοντας σχολικά βιβλία από το εξώφυλλο (Feynman II)

Richard Feynman (1918-1988)

Στο ακόλουθο απόσπασμα από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του "Σίγουρα θα αστειεύεστε, κύριε Φάινμαν", ο γνωστός φυσικός συμμετέχει με όρεξη (αρχικά -μετά αλλάζει η διάθεσή του!) στις επιτροπές κρίσης σχολικών εγχειριδίων, ενώ οι αντιπρόσωποι των ενδιαφερόμενων εκδοτικών οίκων προσπαθούν με ζήλο να τον περιποιηθούν, όσο μπορούν καλύτερα...

O Richard Feynman στη Βραζιλία ή, αλλιώς, η εκπαίδευση της αμάθειας (Feynman I)

Richard Feynman

Στο αυτοβιογραφικό του βιβλίο Σίγουρα θα αστειεύεστε, κύριε Φάινμαν ο Αμερικανός Richard Feynman (1918–1988), ένας από τους σημαντικότερους θεωρητικούς φυσικούς (Βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 1965), αφηγείται πολλά επεισόδια από τη ζωή του και την επαγγελματική του σταδιοδρομία. Σε ένα ιδιαιτέρως ενδιαφέρον σημείο παρουσιάζει τον απολογισμό της διδακτικής του εμπειρίας στη Βραζιλία, όπου είχε κληθεί να διδάξει για ένα έτος. Κάνει μερικές πολύ διεισδυτικές παρατηρήσεις για τη νοοτροπία των φοιτητών και το εκπαιδευτικό σύστημα που, όταν δεν είναι καλά σχεδιασμένο, καλλιεργεί μια επιφανειακή προσέγγιση της ύλης, αναγκάζοντας τους φοιτητές να απομνημονεύουν γνώσεις, χωρίς όμως να έχουν κατανοήσει σε βάθος τι ακριβώς γνωρίζουν και ποια η χρησιμότητα των γνώσεων αυτών. Ας δούμε όμως την κατάσταση, όπως την αφηγείται ο ίδιος:  

Νεοελληνική Γλώσσα Β΄ λυκείου (7) - Η ντροπή του Κωσταλέξι και η δημοσιογραφική μας ντροπή (παραπληροφόρηση ΙV)

Η θεραπεία της τρέλας του Ιερώνυμου Μπος (1450-1516)

 

Η ντροπή του Κωσταλέξι και η δημοσιογραφική μας ντροπή

του Νίκου Χασαπόπουλου

Νοέμβριος 1978. Είχα πάει για ρεπορτάζ στη Λάρισα. Ένα γκαρ­σόνι εκεί που έτρωγα σε ένα φτηνό εστιατόριο μου έδωσε λίγα στοιχεία για μια έγκλειστη εδώ και χρόνια κοπέλα στο χωριό Κωσταλέξι.

Πήγα με πολλούς άλλους δημοσιογράφους μαζί. Όταν άνοι­ξε η αστυνομία την πόρτα και είδαμε αυτό το πλάσμα, γυμνή, ακαθόριστου φύλου, βρόμικη μέσα στις ακαθαρσίες της, δεμέ­νη, τρομάξαμε. Σαν ζώο, το μόνο που ήταν ανθρώπινο πάνω της ήταν τα μάτια της. Ήταν η Ελένη Καρυώτη.