Βασικά σημεία
|
||
Ευθανασία
|
(α)
ορισμός: σκόπιμη πρόκληση θανάτου, σχετικά ή εντελώς ανώδυνου, σε άνθρωπο που
πάσχει από ανίατη αρρώστια ή βρίσκεται στο στάδιο της επιθανάτιας αγωνίας με
σκοπό την απαλλαγή του από αυτή. [Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής].
(β)
εκούσια και ακούσια, ενεργητική και παθητική ευθανασία.
|
|
Αντίλογος
|
||
Επιλογές
|
i. χριστιανική θρησκεία: «ου
φονεύσεις».
|
i. υπάρχει όμως και το «αγάπα τον
πλησίον σου»: δεν είναι αγάπη και ενδιαφέρον να γλιτώσουμε κάποιον από το
μαρτύριο;
|
ii. καντιανή ηθική: η αυτοκτονία
απαγορεύεται, γιατί δεν μπορεί να γίνει κατηγορική προσταγή.
|
ii. στα πλαίσια της καντιανής ηθικής
φαίνεται ότι η ευθανασία δεν επιτρέπεται, γιατί πολλοί δεν θα ήθελαν να
ισχύει ως καθολικός νόμος η ελεύθερη επιλογή του τερματισμού της ζωής. Από
την άλλη όμως, η εντολή του Καντ να μεταχειριζόμαστε τους ανθρώπους ως σκοπούς
(και όχι ως μέσα) δεν μας υποχρεώνει να σεβαστούμε την ελευθερία της βούλησης
και της αξιοπρέπεια του πάσχοντος, αν ο
ίδιος επιδιώκει την ευθανασία, και να του εξασφαλίζουμε έναν ήρεμο και
ανώδυνο θάνατο;
|
|
iii. ωφελιμισμός: εξετάζεται η
ωφέλεια που προκύπτει. Και ο ασθενής και οι συγγενείς ανακουφίζονται, παρόλη
τη στεναχώρια λόγω της απώλειας του αγαπημένου προσώπου. Επομένως, η
ευθανασία δικαιολογείται.
|
||
«Αν δεν ήμουνα θαλασσινός και δεν είχα γράψει ποιήματα, θα ‘μουν ένας ολότελα συνηθισμένος άνθρωπος. Κι έπειτα εγώ δεν ανήκω στον κόσμο της Τέχνης, γι’ αυτό σώζομαι. Πες το παραξενιά, πες το μοίρα, μου ‘λαχε να ζήσω τα όσα έζησα και να τα κάμω ποίηση. Αν δεν τα ‘χα ζήσει και τα έγραφα παρ’ όλα αυτά, τότε ίσως να ‘μουνα μεγάλος ποιητής».
 |
| Ο Αινείας εγκαταλείπει την φλεγόμενη Τροία, έργο του Federico Barocci, 1598. Galleria Borghese, Rome. |
 |
| Ο ελληνιστικός κόσμος μετά την μάχη της Ιψού (301 π.Χ.). Στον χάρτη σημειώνονται τα βασίλεια των τεσσάρων Διαδόχων του Μ. Αλεξάνδρου: του Κάσσανδρου στη Μακεδονία, του Λυσίμαχου στη Θράκη και τη Μικρά Ασία, του Σέλευκου στις ασιατικές περιοχές και του Πτολεμαίου στην Αίγυπτο. |
|
Βασικά σημεία
|
Επιχειρήματα
|
Αντιρρήσεις
|
|
Γιατί να είναι κανείς ηθικός;
|
(α) γιατί πιστεύει στη μεταθανάτια
κρίση.
|
Αν όμως δεν πιστεύει, δεν υπάρχει λόγος να είναι ηθικός, αν
βέβαια μποαρεί να αποφύγει την τιμωρία και να μην έχει άλλα προβλήματα.
|
|
(β) η ενάρετη ζωή χαρίζει ευτυχία
και εσωτερική αρμονία στον άνθρωπο. Ο
άδικος είναι δυστυχής.
|
Για κάποιους η εσωτερική αρμονία επιτυγχάνεται μέσα από την
ανεμπόδιστη ικανοποίηση των ατομικών επιδιώξεων ή, αλλιώς, του ατομικού
συμφέροντος. Η ηθική είναι ουσιαστικά η ασπίδα των αδύναμων και ανίκανων, που
θέλουν να προστατευτούν από την κυριαρχία των ικανών και ισχυρών.
|
|
|
(γ) η ύπαρξη ηθικών αρχών και αξιών
είναι το θεμέλιο των κοινωνιών. Άτομα που δρουν καθαρά εγωιστικά πολλές φορές
οδηγούνται στην καταστροφή.
|
⇳
Το γ΄ και δ΄ επιχείρημα υπέρ της
ηθικής στάσης απαντούν στην παραπάνω αντίρρηση, ότι δηλαδή η ηθική είναι
επινόηση των ανίσχυρων, για να προστατευτούν από τη δύναμη των ισχυρών.
|
|
|
(δ) είναι έμφυτη η τάση των ανθρώπων
για σεβασμό των συνανθρώπων τους. Ίσως το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης να
βρίσκεται σε μια ζωή αλληλεγγύης και ειλικρινούς επικοινωνίας.
|
||
|
Τα χαρακτηριστικά της ηθικής στάσης
|
(α) οι αποφάσεις μας καθορίζουν τις
ενέργειές μας (πρακτικός χαρακτήρας των κρίσεων).
(β) οι κρίσεις μας πρέπει να έχουν
καθολικό χαρακτήρα: να ισχύουν για κάθε περίπτωση και για όλους τους
ανθρώπους με παρόμοια χαρακτηριστικά.
(γ) οφείλουμε να λαμβάνουμε υπόψη τα
δικαιώματα και τις επιδιώξεις των άλλων ανθρώπων. Οι ενέργειές μας έχουν
επιπτώσεις στους άλλους, ακόμη κι όταν δεν το αντιλαμβανόμαστε.
|
|
