Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (15) - Σχέσεις Βυζαντίου-Δύσης, Αγώνες για τη διατήρηση των ιταλικών κτήσεων

Τα θέματα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στη Νότια Ιταλία περίπου το 1000. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Σχέσεις Βυζαντίου-Δύσης

Αγώνες για τη διατήρηση των ιταλικών κτήσεων

 

Βασικά σημεία

 

1. Ο Ελληνισμός της Ιταλίας

Ελληνικοί πληθυσμοί κατοικούσαν στη Ν. Ιταλία και τη Σικελία από την αρχαιότητα, όταν ως συνέπεια του Β΄ αποικισμού (8^ος π.Χ. αι. και μετά) ιδρύθηκαν πολλές ελληνικές αποικίες στις περιοχές αυτές. Λόγω της έντονης ελληνικής παρουσίας η περιοχή αυτή είχε ονομαστεί στην αρχαιότητα Μεγάλη Ελλάδα.

Τον 9^ο μ. Χ. αι. οι Άραβες κατέκτησαν τη Σικελία. Έτσι, το Βυζάντιο έλεγχε μόνο τις περιοχές της Ν. Ιταλίας, που περιλάμβανε τα θέματα Λογγοβαρδίας, Καλαβρίας και Λουκανίας. Τα θέματα αυτά συνενώθηκαν από τον Ιωάννη Τζιμισκή στο κατεπανάτο Ιταλίας (γύρω στο 975).

Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (14) - Η ίδρυση, η εξέλιξη και ο εκχριστιανισμός του Ρωσικού Κράτους

Η επικράτεια του αρχικού αρχικού κράτους των Ρως. Ο Βόλγας και ο Δνείπερος ήταν οι δύο κύριοι εμπορικοί δρόμοι της ανατολικής Ευρώπης κατά το Μεσαίωνα. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

 Η ίδρυση, η εξέλιξη και ο εκχριστιανισμός του Ρωσικού Κράτους

 

Βασικά σημεία

 

1. Η διαμόρφωση του έθνους των Ρώσων

(α) Βάραγγοι: εμφάνιση και βασικές δραστηριότητες

Οι Βάραγγοι ήταν Σκανδιναβοί που δραστηριοποιούνταν ως έμποροι και πειρατές. Στη δυτική Ευρώπη τους ονόμαζαν Βίκιγκς και Νορμανδούς, ενώ οι ανατολικοί Σλάβοι τους ονόμαζαν Ρως.

Είναι γνωστοί για τον εμπορικό υδάτινο δρόμο με το όνομα από τους Βαράγγους στους Έλληνες, εμπορική διαδρομή στα εδάφη της σημερινής Ρωσίας μέσω της οποίας έφταναν στον Εύξεινο και τη Κωνσταντινούπολη.

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου (5) - Ενότητα 5η

Απεικόνιση του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου σε ψηφιδωτό της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινούπολης (πηγή Βικιπαίδεια)

Ενότητα 5^η: Η ελεημοσύνη βασίλισσα των αρετών

 

Συμπληρωματικό υλικό για τον συγγραφέα και το έργο του

Ο Ιωάννης Χρυσόστομος (η προσωνυμία τον συνοδεύει από τον 6ο αι. και του αποδό­θηκε λόγω της ρητορικής του δεινότητας) γεννήθηκε μεταξύ 344 και 354 μ.Χ. Αναφορές στον βίο του έχουμε και στο ίδιο το έργο του, αλλά και σε μαρτυρίες σύγχρονων και μετα­γενέστερων εκκλησιαστικών ιστορικών. Η οικογένειά του ήταν μία από τις επιφανέστερες της Αντιόχειας.

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου (4) - Ενότητα 4η

Ο συγγραφέας Λουκιανός από τα Σαμόσατα της Συρίας (125-180 π.Χ.) [πηγή: Βικιπαίδεια]

 

Ενότητα 4^η   Οι Σεληνίτες

 

Συμπληρωματικά υλικό για τον συγγραφέα και το έργο του

Τις περισσότερες πληροφορίες για τον βίο του Λουκιανού τις αντλούμε μέσα από το ίδιο το έργο του. Γεννήθηκε γύρω στο 120 μ.Χ. στα Σαμόσατα της Κομμαγηνής. Ο ίδιος αναφέρει ότι ήταν Σύρος. Το σχετικό λήμμα στο λεξικό Σούδα παρέχει την πληροφορία ότι ο Λουκιανός εργάστηκε ως δικηγό­ρος στην Αντιόχεια της Συρίας και αργότερα στράφηκε «ἐπὶ τὸ λογογραφεῖν». Ταξίδεψε σε πνευματι­κά κέντρα και παρακολούθησε μαθήματα ρητορικής. Καθώς ωρίμαζε, αναζητούσε νέους τρόπους έκ­φρασης και αυτές οι αναζητήσεις αποτυπώνονται στο έργο του. Χαρακτηριστικό δείγμα αυτών των αναζητήσεων αποτελούν οι διάλογοί του, στους οποίους συνδύασε στοιχεία των πλατωνικών διαλόγων με τις μενίππειες σάτιρες, τους μίμους και τη Νέα Κωμωδία. Ο Λουκιανός έζησε μακρό βίο, όπως δια­φαίνεται μέσα από δικά του σχόλια σε έργα του. Δεν ξέρουμε πότε πέθανε, αλλά από το έργο του Ἀλέ­ξανδρος συνάγεται ότι ζούσε μετά τον θάνατο του Μάρκου Αυρηλίου (180 μ.Χ.).

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου (3) - Ενότητα 3η

Η στήλη της Κλείτορος που απεικονίζει τον Πολύβιο. Έργο του 2ου π.Χ. αι. (Μουσείο Ρωμαϊκού Πολιτισμού, πηγή: Βικιπαίδεια)

Ενότητα 3^η: Το χρέος του ιστορικού

 

Συμπληρωματικό υλικό για τον συγγραφέα και το έργο του

Ο Πολύβιος ήταν ιστορικός. Γεννήθηκε γύρω στο 200 π.Χ. στη Μεγαλόπολη της Αρκαδίας (πόλη που ανήκε στην Αχαϊκή Συμπολιτεία). Τα βιώματα του Πολυβίου ήταν τέτοια (για παράδειγμα, ο πατέρας του Λυκόρτας είχε εκλεγεί πολλές φορές στρατηγός της συμμαχίας), που γρήγορα τον οδήγησαν να συμμετάσχει ενεργά στην πολιτική ζωή της πατρίδας του και της Αχαϊκής Συμπολιτείας. Το 170/169 π.Χ. έγινε ίππαρχος της Συμπολιτείας, αλλά μετά την ήττα του Περσέα στην Πύδνα το 168 π.Χ. πιάστηκε αιχμάλωτος από τους Ρωμαίους μαζί με άλλους εξέχοντες Αχαιούς και οδηγήθηκε στη Ρώμη, για να δικαστεί, στην ουσία όμως ως όμηρος. Παρέμεινε στη Ρώμη δεκαεπτά χρόνια περιμένοντας τη δίκη του (που δεν έγινε ποτέ).

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου (2) - Ενότητα 2η

Προτομή του Θεμιστοκλή από τη ρωμαϊκή εποχή, βασισμένη σε ελληνικό πρωτότυπο (πηγή: Wikipedia)

 

Ενότητα 2η: Το τέχνασμα του Θεμιστοκλή

 

Συμπληρωματικό υλικό για τον συγγραφέα και το έργο του

Ο Πλούταρχος ήταν φιλόσοφος και βιογράφος των αυτοκρατορικών χρόνων. Γεννήθηκε πριν από το 50 μ.Χ. στη Χαιρώνεια της Βοιωτίας και καταγόταν από εύπορη οικογένεια. Νεαρός πήγε στην Αθήνα, όπου σπούδασε φιλοσοφία, μαθηματικά και ρητορική. Ταξίδεψε στη Μ. Ασία και στην Αλεξάνδρεια, ενώ επισκεπτόταν συχνά τη Ρώμη, όπου είχε πολλούς φίλους. Διατηρούσε επίσης στενές σχέσεις με τους ιερείς των Δελφών και άσκησε για πολλά χρόνια το ιερατικό αξίωμα. Πέθανε μετά το 120 μ.Χ.

Ιστορία Α΄ Γυμνασίου (3) – Η Νεολιθική Εποχή

Γεωργικές σκηνές από τον τάφο του Ναχτ
(Αίγυπτος 15ος αι. π.Χ., πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Η Νεολιθική Εποχή

 

Βασικά σημεία

 

1.  Η ζωή του ανθρώπου κατά τη Νεολιθική εποχή (6.500-3.000 π.Χ.)

Ο άνθρωπος:

• από κυνηγός και τροφοσυλλέκτης γίνεται γεωργός και κτηνοτρόφος: πρόκειται για τη γεωργική επανάσταση.
• δημιουργεί οικισμούς (μόνιμες εγκαταστάσεις).
• κατασκευάζει κεραμικά αγγεία για την αποθήκευση τροφίμων και το μαγείρεμα.

Ιστορία Α΄ Γυμνασίου (2) – Η Παλαιολιθική και η Μεσολιθική Εποχή

 

Το είδος homo (πηγή: Αρχαία Ιστορία για την εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων, κεφ.1, σ.12)

Ένας μικρός γλυκός παλιός Σεπτέμβρης

Στίχοι: Ηλίας Κατσούλης
Μουσική: Παντελής Θαλασσινός


Ένας μικρός Σεπτέμβρης βάζει τα κλάματα,
που στο σχολειό τον πάνε να μάθει γράμματα.
Θέλει να παίξει ακόμα με τ’ άστρα τ’ ουρανού,
πριν έρθουν πρωτοβρόχια και συννεφιές στο νου.
Πρωτάκι, σχολιαρούδι, του κλέβουν το τραγούδι,
του κλέβουν το τραγούδι…

Ένας γλυκός Σεπτέμβρης στάζει το μέλι του,
σωστό παλικαράκι τρυγάει τ’ αμπέλι του.
Στα Σπάτα λινοβάτης, στο Κορωπί γαμπρός,
να τρέμουν τα κορίτσια στα βλέφαρά του μπρος.
Φυσάει ο απηλιώτης, ο ζέφυρος της νιότης,
φυσάει ο απηλιώτης…

Ένας παλιός Σεπτέμβρης, φίλος αχώριστος,
καθώς περνούν τα χρόνια γίνεται αγνώριστος.
Το κόκκινο ραγίζει στα μήλα της Ροδιάς,
κίτρινα πέφτουν φύλλα στον κήπο της καρδιάς.
Η νύχτα μεγαλώνει, δίχτυα στο φως απλώνει,
η νύχτα μεγαλώνει…

 ❦

Θεοδόσης Τάσιος, Τι τα θέμε τα μνημεία...

Το αρχαίο θέατρο της Δωδώνης (πηγή: Wikimedia Commons)

 

Στο ακόλουθο άρθρο του ο Θ. Τάσιος παρουσιάζει την κατά τη γνώμη του ενδεδειγμένη στάση απέναντι στα μνημεία και γενικότερα την τέχνη. Θίγει τα ζητήματα:

(α) λειτουργία/σκοπιμότητα της τέχνης,

(β) γιατί ο άνθρωπος χρειάζεται την τέχνη.