Τα fake news στην αρχαία Ρώμη

Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Νέρων (37-68 μ.Χ.)

 

Τα fake news στην αρχαία Ρώμη

Όπως θέλει ο θρύλος, που αποτυπώθηκε και στην κλασσική ταινία Quo Vadis (1951) με τον Πίτερ Ουστίνοφ στον πρωταγωνιστικό ρόλο, ο Νέρων για να διασκεδάσει έβαλε φωτιά στην αρχαία Ρώμη και εκστασιασμένος με το θέαμα από τις φλόγες που καταβρόχθιζαν τα κτίρια της Αιώνιας Πόλης έπαιζε τη λύρα του. Όμως εκείνο το μακρινό 64 π.Χ. ο Νέρωνας, όπως αναδεικνύουν οι πηγές δεν βρισκόταν καν στη Ρώμη, αλλά στο Άντιουμ, ενώ και η αρχαιολογική σκαπάνη έχει αποδείξει πως και η πυρκαγιά προκλήθηκε από τυχαία αιτία.

Πανελλήνιες Εξετάσεις 2019 - Νεοελληνική Γλώσσα (ενδεικτικές απαντήσεις)

Παρακάτω θα βρείτε τις οδηγίες/ενδεικτικές απαντήσεις που έστειλε σήμερα το πρωί η Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων στους βαθμολογητές των εξεταστικών κέντρων "φυσικώς αδυνάτων" (όσων δηλαδή εξετάζονται προφορικά) για τη βαθμολόγηση των υποψηφίων στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. 

Οι αριθμοί μέσα στις παρενθέσεις δηλώνουν τις μονάδες που πρέπει να δώσει ο βαθμολογητής στις σωστές απαντήσεις. Υπενθυμίζω ότι ο βαθμολογητής δεν περιμένει να δει (ή να ακούσει) τις συγκεκριμένες διατυπώσεις, αλλά εκτιμά κατά πόσο ο υποψήφιος έχει κατανοήσει το θεματικό κέντρο (του κειμένου, της παραγράφου κλπ.) και το αποδίδει με στρωτό λόγο. Και στην παραγωγή λόγου (Γ1) δεν ήταν φυσικά ανάγκη να αναπτυχθούν όλες οι προτεινόμενες ιδέες, αλλά κάποιες από αυτές ή άλλες εξίσου εύστοχες. Σημειώστε την επισήμανση της Επιτροπής στο τέλος, ότι μετρά υπέρ του υποψηφίου η ποικιλία των ιδεών και η επαρκής τεκμηρίωση.

 Εδώ τα θέματα από τον ιστότοπο του Υπουργείου. 

Αρχαία Ελληνικά Α΄ λυκείου (13) - Θουκυδίδης, 3.82-83

Άγαλμα του Θουκυδίδη έξω από το κοινοβούλιο της Βιέννης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 82

Βασικές ιδέες και συνοπτικός σχολιασμός

§§ 1-2 Ακρότητες του πρώτου εμφύλιου σπαραγμού στην Ελλάδα

Οι βασικές ιδέες του ιστορικού στις παραγράφους αυτές:

• οι παρατάξεις που δραστηριοποιούνται στις πόλεις, συνάπτουν συμμαχίες όχι από ευχαρίστηση, αλλά από καθαρό συμφέρον, με σκοπό να ανατρέψουν ή να διατηρήσουν το πολίτευμα της αρεσκείας τους.
• ο πόλεμος πιέζει τους ανθρώπους και τους οδηγεί σε βιαιότητες και ωμότητες.
• τα φαινόμενα αυτά θα επαναλαμβάνονται σε ανάλογες καταστάσεις, όσο η ανθρώπινη φύση παραμένει η ίδια.

Φιλοσοφία Β΄ λυκείου (12) - 9.4 Άνθρωπος και φυσικό περιβάλλον

 

9.4 Άνθρωπος και φυσικό περιβάλλον

 

Σχεδιάγραμμα του μαθήματος

 

Βασικά σημεία
Το πρόβλημα: οικολογική κρίση	(α) καταστροφή του όζοντος, φαινόμενο θερμοκηπίου, ρύπανση αέρα, νερού και στεριάς, εξαφάνιση ειδών, εξάντληση φυσικών πόρων. (β) «ρηχή» οικολογία: διορθωτικές παρεμβάσεις χωρίς αλλαγή του υπάρχοντος τρόπου ανάπτυξης (μείωση ρύπανσης, συγκράτηση της αύξησης του πληθυσμού, προστασία των έμβιων ειδών, συντηρητική εκμετάλλευση των φυσικών πόρων ⇨ όλα επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία).       «βαθιά» οικολογία: συνολική αλλαγή της στάσης απέναντι στη φύση (από το ανδροκρατικό μοντέλο κυριαρχίας στο φεμινιστικό μοντέλο ηπιότητας και ευαισθησίας).
Ανθρώπινες αξίες και περιβάλλον	(α) φαίνεται ανέφικτη η ριζική μεταβολή του μοντέλου ανάπτυξης. Είναι άλλωστε πιθανό να αλλάξουν οι αντιλήψεις μας για τη σοβαρότητα του περιβαλλοντικού προβλήματος, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι θα αλλάξει υποχρεωτικά και η συμπεριφορά μας απέναντι στη φύση. (β) βασικό πρόβλημα φαίνεται να είναι ο ανθρωποκεντρισμός: δίνουμε προτεραιότητα στα συμφέροντα του ανθρώπου και αδιαφορούμε για τις επιπτώσεις της δραστηριότητάς μας στη φύση (κλασική αντίληψη). (γ) τις τελευταίες δεκαετίες ακούγεται όλο και περισσότερο η ανάγκη να επεκταθεί η ηθική σκέψη στις σχέσεις ανθρώπου και φύσης και να μην μένει μόνο στις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους.

 

 

✽

 

Σε αυτόν τον σύνδεσμο μπορείτε να διαβάσετε τη σύντομη διάλεξη του Άλντους Χάξλεϊ με τίτλο Περισσότερη φύση στην τέχνη, στην οποία αναφέρονται μερικές περιπτώσεις ανθρώπινης επέμβασης που επηρέασαν αρνητικά την οικολογική ισορροπία. Επίσης, στο βίντεο που ακολουθεί δείτε ένα ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ της Εκπαιδευτικής Τηλεόρασης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας:

❦

Αρχαία Ελληνικά Α΄ λυκείου (12) - Θουκυδίδης, 3.76-81 (και ένα παράλληλο από τον ιστορικό Προκόπιο)

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3^ο 

Κεφάλαια 76^ο - 81^ο

Ερμηνευτικά σχόλια

 

76ο 

Στο μικρό αυτό κεφάλαιο πρέπει να ξεχωρίσουμε τον σημαντικό αριθμό των πελοποννησιακών καραβιών, τον τόπο προέλευσης (Κυλλήνη) και τους διοικητές: πρόκειται για τον Αλκίδα, διοικητή 40 καραβιών, και τον Βρασίδα, σύμβουλο του πρώτου και διοικητή μιας μοίρας 13 καραβιών. Τον πρώτο λόγο τον έχει ο Αλκίδας. Παρακάτω, στον κεφάλαιο 79, θα δούμε τους δύο διοικητές να διαφωνούν και τελικά να επικρατεί η απόφαση του Αλκίδα. 

Κ.Π. Καβάφης, 27 Ιουνίου 1906, 2 μ.μ. (δημιουργική εργασία)

Βιογραφία του Κωνσταντίνου Καβάφη

Γεραντίδου Μαρία

Νταβίτκοβα Εληονώρα

O Κωνσταντίνος Kαβάφης, γιος του Πέτρου-Ιωάννη Ιωάννου Καβάφη και της Χαρίκλειας Γεωργάκη Φωτιάδη, γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου στις 29 Απριλίου 1863. Oι γονείς του ήταν Kωνσταντινουπολίτες και ο Φαναριώτης προπάππος του Πέτρος Kαβάφης (1740-1804) διετέλεσε Γραμματέας του Oικουμενικού Πατριαρχείου.

Φιλοσοφία Β΄ λυκείου (11) - 6.4 Πρακτικές εφαρμογές του ηθικού προβληματισμού (ευθανασία και θανατική ποινή)

 

6.4 Πρακτικές εφαρμογές του ηθικού προβληματισμού

 

Βασικά σημεία
Ευθανασία	(α) ορισμός: σκόπιμη πρόκληση θανάτου, σχετικά ή εντελώς ανώδυνου, σε άνθρωπο που πάσχει από ανίατη αρρώστια ή βρίσκεται στο στάδιο της επιθανάτιας αγωνίας με σκοπό την απαλλαγή του από αυτή. [Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής]. (β) εκούσια και ακούσια, ενεργητική και παθητική ευθανασία. [περισσότερες πληροφορίες σε αυτή την ιστοσελίδα]
		Αντίλογος
Επιλογές	i. χριστιανική θρησκεία: «ου φονεύσεις».	i. υπάρχει όμως και το «αγάπα τον πλησίον σου»: δεν είναι αγάπη και ενδιαφέρον να γλιτώσουμε κάποιον από το μαρτύριο;
	ii. καντιανή ηθική: η αυτοκτονία απαγορεύεται, γιατί δεν μπορεί να γίνει κατηγορική προσταγή.	ii. στα πλαίσια της καντιανής ηθικής φαίνεται ότι η ευθανασία δεν επιτρέπεται, γιατί πολλοί δεν θα ήθελαν να ισχύει ως καθολικός νόμος η ελεύθερη επιλογή του τερματισμού της ζωής. Από την άλλη όμως, η εντολή του Καντ να μεταχειριζόμαστε τους ανθρώπους ως σκοπούς (και όχι ως μέσα) δεν μας υποχρεώνει να σεβαστούμε την ελευθερία της βούλησης και της αξιοπρέπεια του πάσχοντος, αν ο ίδιος επιδιώκει την ευθανασία, και να του εξασφαλίζουμε έναν ήρεμο και ανώδυνο θάνατο;
	iii. ωφελιμισμός: εξετάζεται η ωφέλεια που προκύπτει. Και ο ασθενής και οι συγγενείς ανακουφίζονται, παρόλη τη στεναχώρια λόγω της απώλειας του αγαπημένου προσώπου. Επομένως, η ευθανασία δικαιολογείται.

 

❧

 

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ λυκείου (10) - Ανδρέας Εμπειρίκος, [Τρία αποσπάσματα] και "Ηχώ" (σημειώσεις για τα ποιήματα και μια διάλεξη του ποιητή για τον σουρεαλισμό)

Για τον υπερρεαλισμό 

υπερρεαλισμός: λογοτεχνικό και καλλιτεχνικό κίνημα των αρχών του αιώνα, το οποίο χρησιμοποιώντας τα όνειρα, το στοιχείο του τυχαίου και έναν απόλυτο αυτοματισμό, είχε ως στόχο να εκφράσει την καθαρή σκέψη, απαλλαγμένη από όλους τους περιορισμούς που επιβάλλει η λογική και οι ηθικές ή κοινωνικές προκαταλήψεις· σουρεαλισμός.

Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ λυκείου (9) - Νίκος Καββαδίας, Πούσι (σημειώσεις για το ποίημα και δύο επιφυλλίδες του Π. Μπουκάλα για τον ποιητή)

«Αν δεν ήμουνα θαλασσινός και δεν είχα γράψει ποιήματα, θα ‘μουν ένας ολότελα συνηθισμένος άνθρωπος. Κι έπειτα εγώ δεν ανήκω στον κόσμο της Τέχνης, γι’ αυτό σώζομαι. Πες το παραξενιά, πες το μοίρα, μου ‘λαχε να ζήσω τα όσα έζησα και να τα κάμω ποίηση. Αν δεν τα ‘χα ζήσει και τα έγραφα παρ’ όλα αυτά, τότε ίσως να ‘μουνα μεγάλος ποιητής». 

Βιογραφία-εργογραφία

Πολλές πληροφορίες για τη ζωή του Νίκου Καββαδία μπορείτε να διαβάσετε σε αυτόν τον σύνδεσμο και στο άρθρο της Βικιπαίδειας. Πλούσιο φωτογραφικό υλικό μαζί με ενδιαφέροντα κείμενα θα βρείτε στις 7 Ημέρες της Καθημερινής. Δείτε και την παρουσίαση που χρησιμοποιήσαμε στην τάξη για τη γνωριμία μας με τη ζωή και το έργο του ποιητή.

Ιστορία Α΄ λυκείου (8) - Ο Ελληνισμός της Δύσης. Πολιτισμοί Δυτικής Μεσογείου και Ρώμη

Ο Αινείας εγκαταλείπει την φλεγόμενη Τροία, έργο του Federico Barocci, 1598. Galleria Borghese, Rome.

 

3.2. Οι Ετρούσκοι (σ.169-170)

 

Βασικά σημεία 

 

(α) από πού προέρχονταν και πότε περίπου έφτασαν στην Ιταλία;

- βρέθηκαν στην Ιταλία τον 8ο π.Χ. αιώνα και κατοίκησαν το βόρειο τμήμα της ιταλικής χερσονήσου, περίπου την ίδια την εποχή που οι Έλληνες ίδρυαν αποικίες στην Κάτω Ιταλία και στη Σικελία (Β΄ αποικισμός). 

- άγνωστη η καταγωγή τους· ίσως ήρθαν από κάποιο νησί του ΒΑ Αιγαίου ή τις ακτές της ΒΔ Μικρασίας.