Αρχαία Ελληνικά Γ΄ λυκείου - αδίδακτο (1) - Ξενοφῶν, Ἱέρων 5, 1-3

 

Ξενοφώντας (πηγή: Wikimedia Commons)

Ξενοφῶν, Ἱέρων 5, 1-3

Στο έργο του Ιέρων ο Ξενοφώντας παρουσιάζει τον ομώνυμο τύραννο των Συρακουσών να συνομιλεί με τον ποιητή Σιμωνίδη τον Κείο για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι τύραννοι. Ανάμεσα στα άλλα, όπως τονίζεται στο παρακάτω απόσπασμα, είναι αναγκασμένοι να αποφεύγουν τους άξιους, που τους φοβούνται, και να συνεργάζονται με ανίκανους και διεφθαρμένους.

Χαλεπὸν δ᾽ ἐρῶ σοι καὶ ἄλλο πάθημα, ὦ Σιμωνίδη, τῶν τυράννων. Γιγνώσκουσι μὲν γὰρ οὐδὲν ἧττον τῶν ἰδιωτῶν τοὺς ἀλκίμους τε καὶ σοφοὺς καὶ δικαίους. Τούτους δ᾽ ἀντὶ τοῦ ἄγασθαι φοβοῦνται, τοὺς μὲν ἀνδρείους, μή τι τολμήσωσι τῆς ἐλευθερίας ἕνεκεν, τοὺς δὲ σοφούς, μή τι μηχανήσωνται, τοὺς δὲ δικαίους, μὴ ἐπιθυμήσῃ τὸ πλῆθος ὑπ᾽ αὐτῶν προστατεῖσθαι. Ὅταν δὲ τοὺς τοιούτους διὰ τὸν φόβον ὑπεξαιρῶνται, τίνες ἄλλοι αὐτοῖς καταλείπονται χρῆσθαι ἀλλ᾽ ἢ οἱ ἄδικοί τε καὶ ἀκρατεῖς καὶ ἀνδραποδώδεις; Οἱ μὲν ἄδικοι πιστευόμενοι, διότι φοβοῦνται ὥσπερ οἱ τύραννοι τὰς πόλεις μήποτε ἐλεύθεραι γενόμεναι ἐγκρατεῖς αὐτῶν γένωνται, οἱ δ᾽ ἀκρατεῖς τῆς εἰς τὸ παρὸν ἐξουσίας ἕνεκα, οἱ δ᾽ ἀνδραποδώδεις, διότι οὐδ᾽ αὐτοὶ ἀξιοῦσιν ἐλεύθεροι εἶναι. Χαλεπὸν οὖν καὶ τοῦτο τὸ πάθημα ἔμοιγε δοκεῖ εἶναι, τὸ ἄλλους μὲν ἡγεῖσθαι ἀγαθοὺς ἄνδρας, ἄλλοις δὲ χρῆσθαι ἀναγκάζεσθαι. Ἔτι δὲ φιλόπολιν μὲν ἀνάγκη καὶ τὸν τύραννον εἶναι: ἄνευ γὰρ τῆς πόλεως οὔτ᾽ ἂν σῴζεσθαι δύναιτο οὔτ᾽ εὐδαιμονεῖν: ἡ δὲ τυραννὶς ἀναγκάζει καὶ ταῖς ἑαυτῶν πατρίσιν ἐνοχλεῖν.

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ λυκείου (4) - Κείμενο: "Στους ορίζοντες του 21ου αιώνα" (Φάκελος υλικού) - σημειώσεις και σχεδιαγράμματα

  

Μια τίγρης σε έναν λόφο με φόντο μια πόλη όπου κάποτε υπήρχαν δάση (Ρόμπιν Ντάριους Κοντς, Γερμανία). Πηγή: Οι κορυφαίες φωτογραφίες άγριας ζωής για το 2024, Η Καθημερινή

ΕΝΟΤΗΤΑ 10η – Εμείς και το Φυσικό Περιβάλλον: Φόβοι και προσδοκίες

 

Κείμενο: Στους ορίζοντες του 21ου αιώνα (σελ. 138)

Πλαγιότιτλοι

1. Επαρκούν τα τρόφιμα για τον ολοένα αυξανόμενο πληθυσμό;

2. Επαρκούν τα τρόφιμα, πρόβλημα η σπατάλη.

3. Η δύναμη υποβάθμισης του περιβάλλοντος είναι σήμερα πολύ επικίνδυνη.

4. Οι μη ανανεώσιμοι πόροι θα εξαντληθούν.

5. Η υποβάθμιση του περιβάλλοντος είναι παγκόσμιο φαινόμενο.

6. Πώς θα αντιδράσει το περιβάλλον, όταν η ανθρώπινη παρέμβαση θα το έχει μεταβάλει σε κάτι που δεν θα μπορεί να αποκαλείται φυσικό;

7. Ποιος θα εφαρμόσει σχέδια ορθής διαχείρισης του περιβάλλοντος;

 

Λογοτεχνία γ΄ λυκείου (2) - Θανάσης Βαλτινός, "Φουραντάν"

  

Ο Θανάσης Βαλτινός γεννήθηκε στο Καστρί Κυνουρίας, το 1932. Από το 1950 ζει στην Αθήνα. Σπούδασε κινηματογράφο. Έχει γράψει σενάρια για τον κινηματογράφο, διηγήματα και μυθιστορήματα. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες. (πηγή: Βιβλιονέτ)

 

Βαλτινός Θ., Φουραντάν

«Ο Θανάσης Βαλτινός είναι ο μέγας πυκνωτής των ιστοριών. Μέσα σε ελάχιστες σελίδες, με ολιγόλεκτες αράδες, καταφέρνει να αφηγηθεί ιστορίες πλούσιες σε νόημα και σημασία. Μάστορας του μίνιμουμ, καταβυθισμένος στην καθημερινότητα αλλά και στην Ιστορία, με κεφαλαίο ιώτα, ο Βαλτινός χαρτογραφεί πεισματικά το χάος της ελληνικής πραγματικότητας, στήνει με ασπρόμαυρες στιγμιαίες λήψεις, με πολαρόιντ, σε αχανείς χώρους, εκθέσεις που, σαν εγκαταστάσεις του μεγάλου εικαστικού ιστοριοδίφη Christian Boltanski (1944), φωτίζουν το σκοτεινό ορυχείο του χρόνου»

[πηγή: Λογοτεχνία, Φάκελος εκπαιδευτικού, σελ.36-37]

 

Λογοτεχνία γ΄ λυκείου (1) - ερμηνευτικό σχόλιο (θέματα και ενδεικτικές απαντήσεις)

Γεώργιος Ροϊλός (1867-1928), Οι ποιητές (π. 1919). Λάδι σε μουσαμά, 130 εκ. x 170 εκ. Βρίσκεται στη συλλογή του Φιλολογικού Συλλόγου "Παρνασσός". Μεγάλοι ποιητές της γενιάς του 1880. Στα δεξιά της σύνθεσης απεικονίζεται ο Α. Προβελέγγιος να διαβάζει κάποιο ποίημά του, ενώ από τα αριστερά προς τα δεξιά διακρίνονται οι Γ. Στρατήγης, Γ. Δροσίνης, I. Πολέμης, K. Παλαμάς και Γ. Σουρής. (πηγή: Wikimedia Commons)

Λογοτεχνία Γ΄ λυκείου

 

Τρόπος εξέτασης

Το τρίτο θέμα σχετίζεται με το λογοτεχνικό κείμενο και αφορά στην παραγωγή ερμηνευτικού σχολίου, με το οποίο επιδιώκεται οι υποψήφιοι/ες, αφενός να αναπτύσσουν κρίσιμα θέματα/ερωτήματα που πραγματεύεται το λογοτεχνικό κείμενο, αξιοποιώντας συνδυαστικά κειμενικούς δείκτες ή και στοιχεία συγκειμένου, αφετέρου να τοποθετούνται/ ανταποκρίνονται στα θέματα/ερωτήματα αυτά, τεκμηριώνοντας τις προσωπικές τους θέσεις. Η προβλεπόμενη έκταση της απάντησης μπορεί να κυμαίνεται από 100 έως 200 λέξεις. Το τρίτο θέμα βαθμολογείται με 15 μονάδες.

 

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ λυκείου (3) - Ρηματικό πρόσωπο, ύφος

 

πηγή εικόνας: Pexels

Επιλογή ρηματικού προσώπου

• Ανήκω στον κόσμο, αλλά αυτός ο κόσμος δεν μου ανήκει, δεν είναι κτήμα μου. Είμαι ο διαχειριστής της ζωής και όχι ο ιδιοκτήτης της. Δεν είμαι δούλος του κόσμου, ούτε όμως έγινα κι αφεντικό του. Απλώς παραμένω οικονόμος της ζωής.
• Ανήκουμε στον κόσμο, αλλά αυτός ο κόσμος δεν μας ανήκει, δεν είναι κτήμα μας. Είμαστε οι διαχειριστές της ζωής και όχι οι ιδιοκτήτες της. Δεν είμαστε δούλοι του κόσμου, ούτε όμως γίναμε κι αφεντικά του. Απλώς παραμένουμε οικονόμοι της ζωής.

Αρχαία Ελληνικά Γ΄ λυκείου (4) - 2η Ενότητα, Προτρεπτικός πρὸς Θεμίσωνα

 

Ο Ιάμβλιχος (250 - 325) ήταν Σύρος νεοπλατωνικός φιλόσοφος, βιογράφος του Πυθαγόρα, μυστικιστής, φιλόσοφος και μαθηματικός. (πηγή: Βικιπαίδεια)

Κείμενο αναφοράς: Αριστοτέλης, Προτρεπτικός πρὸς Θεμίσωνα, αποσπάσματα 8-9

 

Βασικά σημεία

1. Για τον Προτρεπτικό του Αριστοτέλη.

2. Ο συλλογισμός.

3. Λειτουργίες των επιστημών.

4. Το διπλό αποτέλεσμα της φιλοσοφίας.

5. Γλωσσικές επιλογές.

 

Αρχαία Ελληνικά Γ΄ λυκείου (3) - 1η Ενότητα, Γιατί φιλοσοφεί ο άνθρωπος;

 

Άγαλμα του Αριστοτέλη στο πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ (πηγή: Wikipedia)

Κείμενο αναφοράς: Αριστοτέλης, Μετὰ τὰ φυσικά, Α 2, 98b12-28

 

Βασικά σημεία

1. Διαφορά φιλοσοφίας και επιστημών κατά τον Αριστοτέλη.

2. Θέση και επιχειρηματολογία.

3. Από το θαυμάζειν στο φιλοσοφεῖν.

4. Φιλοσοφία: μόνη ἐλευθέρα τῶν ἐπιστημῶν.

5. Ο φιλόμυθος και φιλόσοφος.

6. Γλωσσικές επιλογές.

 

Αρχαία Ελληνικά Γ΄ λυκείου (2) - Εισαγωγή (Σωκράτης, Πλάτων, Αριστοτέλης)

Προτομή του Σωκράτη στα Μουσεία του Βατικανού (πηγή: Wikimedia Commons)

 

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία

 

Δ2. Οι φιλοσοφικές ιδέες του Σωκράτη Διαλεκτική, μαιευτική, ειρωνεία

§ 1 Ἓν οἶδα, ὅτι οὐδὲν οἶδα: μια βασική σωκρατική θέση. Πώς ο Σωκράτης ξεκίνησε την ενασχόληση με τη φιλοσοφία;

§ 2 Ο Σωκράτης δείχνει την άγνοια και προκαλεί το μίσος

§ 3 Σωκρατική ειρωνεία και αμφισβήτηση: ομοιότητες και διαφορές με τους σοφιστές

§ 4 διαλεκτική: ένας διάλογος ειδικού τύπου

§ 5 μαιευτική: η εξαγωγή της σωκρατικής άποψης από τον συνομιλητή με κατάλληλο χειρισμό της συζήτησης

Αρχαία Ελληνικά Γ΄ λυκείου (1) - εξεταστέα ύλη και τρόπος εξέτασης (2025-2026)

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ & ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΛ

Εξεταστέα ύλη και οδηγίες διδασκαλίας

 

Διαβάστε την υπ. αρ. 85065/Δ2/10.07.2025 απόφαση του Υπουργείου Παιδείας εδώ. Δείτε προτεινόμενη σειρά διδασκαλίας της ύλης σε αυτόν τον σύνδεσμο. Προσοχή: οι ενότητες Ε.19, ΣΤ.20 και ΣΤ.22 αναφέρονται στη σειρά διδασκαλίας, αλλά για το έτος 2025-2026 είναι εκτός ύλης.

 

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ λυκείου (2) - Θέμα Α΄ (συνοπτική απόδοση κειμένου)

πηγή: pexels.com

 

«Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία»

στη Γ΄ τάξη Ημερήσιου και Εσπερινού Γενικού Λυκείου

 

Το πρώτο θέμα της εξέτασης του μαθήματος σχετίζεται με τα μη λογοτεχνικά κείμενα και αφορά στη συνοπτική νοηματική απόδοση από τους μαθητές και τις μαθήτριες μέρους ενός κειμένου ή τη συνοπτική απόδοση των απόψεων που διατυπώνονται σε ένα κείμενο για κάποιο ζήτημα. Το πρώτο θέμα βαθμολογείται με 20 μονάδες. (ΦΕΚ 4678/5-9-2022)

Η άσκηση ζητά την περιληπτική παρουσίαση (πύκνωση) ενός τμήματος ή κάποιων απόψεων του δοσμένου κειμένου. Δίνεται όριο λέξεων, το οποίο ποικίλλει ανάλογα με την έκταση του τμήματος που θα πυκνωθεί. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι, γενικά, η εξής: